Dự báo tác động kinh tế toàn cầu từ sự kiện can thiệp quân sự của Hoa Kỳ tại Venezuela và việc bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro tháng 1 năm 2026
Cuộc tấn công quy mô lớn của quân đội Hoa Kỳ vào Venezuela vào rạng sáng ngày 3 tháng 1 năm 2026, dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân Cilia Flores, đã tạo ra một cú sốc địa chính trị cực đại, làm rung chuyển nền tảng kinh tế toàn cầu ngay trong những ngày đầu năm mới. Chiến dịch này, được thực hiện bởi lực lượng đặc nhiệm Delta Force phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật Hoa Kỳ, không chỉ là một hành động quân sự đơn thuần mà còn là sự đỉnh điểm của chiến dịch “áp lực tối đa” mà chính quyền Donald Trump đã triển khai từ đầu năm 2025. Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những bất ổn từ cuộc xung đột Ukraine, căng thẳng tại Trung Đông và những lo ngại về bong bóng công nghệ AI, sự sụp đổ đột ngột của chính quyền Caracas đã mở ra một chương mới đầy rủi ro và bất định cho thị trường năng lượng, tài chính và chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc loại bỏ một nhà lãnh đạo của quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới bằng vũ lực đã kích hoạt các phản ứng dây chuyền, từ sự biến động của giá dầu thô nặng đến sự đứt gãy của chuỗi cung ứng phân bón và lương thực tại khu vực Mỹ Latinh.
Diễn biến chiến dịch quân sự và bối cảnh pháp lý tiền lệ
Chiến dịch quân sự bắt đầu vào khoảng 2 giờ sáng (giờ địa phương) với ít nhất bảy vụ nổ lớn làm rung chuyển thủ đô Caracas. Các nhân chứng báo cáo về sự xuất hiện của máy bay bay thấp và trực thăng vận tải CH-47 Chinook trên bầu trời thành phố. Lực lượng Delta Force đã tấn công trực diện vào dinh thự của ông Maduro bên trong căn cứ quân sự Fort Tiuna, nơi nhà lãnh đạo này và phu nhân bị bắt giữ và nhanh chóng đưa ra khỏi đất nước bằng tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ hướng về New York để đối mặt với các cáo buộc hình sự. Tổng thống Donald Trump đã xác nhận chiến dịch thành công qua mạng xã hội, khẳng định rằng đây là một nỗ lực phối hợp nhằm thực thi các lệnh bắt giữ liên quan đến tội danh “khủng bố ma túy” và tham nhũng quy mô lớn.
Cơ sở pháp lý cho hành động này được chính quyền Hoa Kỳ dựa trên Điều II của Hiến pháp, trao quyền cho Tổng thống với tư cách là Tổng tư lệnh để bảo vệ lợi ích quốc gia trước các mối đe dọa xuyên biên giới. Tuy nhiên, việc bắt giữ một nguyên thủ quốc gia đương nhiệm bằng vũ lực quân sự là một sự kiện chưa từng có trong lịch sử hiện đại, gợi nhớ đến cuộc xâm lược Panama năm 1989 để bắt giữ Manuel Noriega, nhưng với quy mô và hệ lụy kinh tế phức tạp hơn nhiều do vị thế chiến lược của Venezuela trong thị trường năng lượng.
Bảng 1: Chi tiết về chiến dịch quân sự “Operation Southern Spear” và các thực thể liên quan
Sự kiện này đã đẩy Venezuela vào tình trạng hỗn loạn chính trị ngay lập tức. Trong khi Phó Tổng thống Delcy Rodríguez yêu cầu bằng chứng về sự sống của ông Maduro, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc và kêu gọi một “mặt trận kháng chiến thống nhất” chống lại “sự xâm lược của đế quốc”. Sự mất ổn định này không chỉ giới hạn trong biên giới Venezuela mà còn lan rộng sang các quốc gia láng giềng, đặc biệt là Colombia và Brazil, vốn lo ngại về một làn sóng tị nạn khổng lồ và sự tràn lan của các nhóm vũ trang không chính quy.
Tác động đến thị trường năng lượng và dầu thô toàn cầu
Venezuela giữ một vị thế không thể thay thế trong thị trường dầu thô thế giới không phải vì khối lượng sản xuất tổng thể (chiếm khoảng 1% cung thế giới), mà bởi bản chất của loại dầu thô nặng và chua (heavy-sour crude) mà nước này cung cấp. Loại dầu này là đầu vào thiết yếu cho các nhà máy lọc dầu phức hợp tại vùng Vịnh Hoa Kỳ và các nhà máy lọc dầu tư nhân ở Trung Quốc để sản xuất dầu diesel chất lượng cao.
Phân tích nguồn cung và sự đứt gãy sản xuất
Trước cuộc tấn công, sản lượng dầu của Venezuela đã có sự phục hồi đáng kể, đạt mức đỉnh gần đây là 1,14 triệu thùng mỗi ngày vào cuối năm 2025 nhờ vào các thỏa thuận hoán đổi với Iran và sự hiện diện của tập đoàn Chevron. Tuy nhiên, lệnh phong tỏa hàng hải toàn diện được Tổng thống Trump ban bố vào giữa tháng 12 năm 2025 đã bắt đầu bóp nghẹt các kênh xuất khẩu. Sau cuộc tấn công ngày 3 tháng 1, rủi ro đối với hạ tầng khai thác tại dải Orinoco và các cảng xuất khẩu như La Guaira đã tăng lên mức tối đa.
Bất chấp tuyên bố của tập đoàn dầu khí quốc gia PDVSA rằng các cơ sở khai thác vẫn hoạt động bình thường, các chuyên gia phân tích dự báo sản lượng có thể giảm từ 10% đến 50% tùy thuộc vào quy mô xung đột kéo dài. Sự sụp đổ của hệ thống quản trị và rủi ro từ các cuộc tấn công trả đũa nhắm vào hạ tầng dầu khí có thể khiến Venezuela mất nhiều năm để phục hồi mức sản lượng hiện tại.
Bảng 2: Dự báo kịch bản sản lượng dầu thô Venezuela năm 2026
Việc mất đi nguồn cung dầu thô nặng của Venezuela sẽ buộc các nhà máy lọc dầu tại Hoa Kỳ và Trung Quốc phải tìm kiếm các giải pháp thay thế từ Trung Đông hoặc các loại dầu nặng tương tự từ Canada và Mexico. Tuy nhiên, sự thắt chặt của thị trường dầu diesel vốn đã căng thẳng có thể đẩy giá nhiên liệu này lên cao, tạo ra áp lực lạm phát chi phí đẩy cho ngành vận tải và sản xuất toàn cầu.
Phản ứng của giá dầu và OPEC+
Giá dầu thế giới đã phản ứng với sự ổn định thận trọng nhưng có xu hướng tăng trong những phiên đầu năm 2026. Dầu Brent giao dịch quanh mức 61-65 USD/thùng, tăng nhẹ khoảng 0,3-0,4% ngay sau tin tức về vụ bắt giữ Maduro. Mặc dù thị trường hiện đang ở trạng thái dư cung – với dự báo thặng dư 3,8 triệu thùng/ngày từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho năm 2026 – nhưng rủi ro địa chính trị từ Venezuela đã đặt ra một “mức sàn” cho giá dầu, ngăn chặn sự sụp đổ giá sâu hơn sau một năm 2025 đầy khó khăn.
Tổ chức các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ và các đồng minh (OPEC+), dẫn đầu bởi Ả Rập Xê-út và Nga, dự kiến sẽ giữ nguyên quyết định tạm dừng tăng sản lượng trong cuộc họp ngày 4 tháng 1 năm 2026. Sự bất ổn tại Venezuela có thể cung cấp cho OPEC+ một lý do bổ sung để duy trì các biện pháp thắt chặt nguồn cung nhằm bảo vệ mức giá trong bối cảnh tăng trưởng nhu cầu không đồng đều.
Rủi ro lạm phát đình trệ và hệ lụy kinh tế vĩ mô toàn cầu
Nền kinh tế thế giới bước vào năm 2026 với những cảnh báo về “lạm phát đình trệ nhẹ” (stagflation-lite), một trạng thái mà tăng trưởng chậm lại đi kèm với lạm phát dai dẳng trên mức mục tiêu 2%. Sự kiện Venezuela đóng vai trò là một “cú sốc cung” (supply shock) điển hình, có khả năng làm trầm trọng thêm các xu hướng này.
Áp lực lên chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương
Tại Hoa Kỳ, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Sau khi đã cắt giảm lãi suất 75 điểm cơ bản trong năm 2025, các dự báo từ cuộc họp tháng 12 năm 2025 cho thấy Fed có xu hướng thận trọng hơn với kế hoạch chỉ cắt giảm thêm một lần nữa trong năm 2026. Việc giá năng lượng tăng do xung đột tại Venezuela, kết hợp với các chính sách thuế quan của chính quyền Trump, có thể khiến lạm phát PCE lõi duy trì quanh mức 3%, buộc Fed phải dừng chu kỳ nới lỏng hoặc thậm chí xem xét thắt chặt nếu kỳ vọng lạm phát vượt khỏi tầm kiểm soát.
Các nhà kinh tế như Torsten Sløk từ Apollo Global Management cảnh báo rằng rủi ro lạm phát đình trệ là mối đe dọa lớn nhất đối với thị trường tài chính trong năm 2026. Nếu tăng trưởng GDP của Hoa Kỳ chậm lại xuống mức 1,4-1,9% trong khi chi phí sinh hoạt tăng cao, các hộ gia đình thu nhập thấp sẽ đối mặt với một cuộc khủng hoảng khả năng chi trả nghiêm trọng.
Bảng 3: Dự báo các chỉ số kinh tế vĩ mô Hoa Kỳ năm 2026 sau cú sốc Venezuela
Tại Châu Âu, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cũng đang thận trọng. Sau khi đưa lãi suất về mức 2% vào cuối năm 2025, các quan chức ECB cho rằng chính sách hiện tại là phù hợp để kiểm soát lạm phát trong bối cảnh tăng trưởng yếu. Tuy nhiên, sự gia tăng rủi ro địa chính trị và sự bất ổn của đồng Euro (EUR/USD đã phục hồi lên vùng 1,1800 nhưng vẫn dễ bị tổn thương) có thể ngăn cản các đợt cắt giảm lãi suất sâu hơn vào năm 2026.
Chuỗi cung ứng logistics và tác động đến khu vực Caribe
Việc can thiệp quân sự trực tiếp vào Venezuela đã biến khu vực biển Caribe và các tuyến đường vận tải lân cận thành một khu vực rủi ro cao. Sự hiện diện của các nhóm tác chiến tàu sân bay Hoa Kỳ cùng với lệnh phong tỏa các tàu chở dầu đã tạo ra một “cuộc phong tỏa thực tế” đối với thương mại hàng hải của Venezuela.
Sự gián đoạn hạ tầng cảng và chi phí vận tải
Các cảng biển chiến lược như La Guaira đã chịu thiệt hại nghiêm trọng trong các cuộc tấn công, mặc dù đây không phải là cảng xuất khẩu dầu chính nhưng lại là cửa ngõ cho hàng hóa tiêu dùng và container. Các công ty vận tải lớn như Seaboard Marine và King Ocean đã thông báo tăng phụ phí nhiên liệu (bunker surcharges) và tăng giá cước vận tải chung (GRI) từ trung tuần tháng 1 năm 2026 do rủi ro an ninh gia tăng. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu di chuyển trong khu vực đã tăng gấp ba lần, làm tăng chi phí đầu vào cho tất cả các quốc gia trong lưu vực Caribe.
Việc chuyển hướng hàng hóa từ Venezuela sang các trung tâm trung chuyển khác như Colombia, Panama hay Jamaica đang gây ra tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng tại các cảng này. Sự đứt gãy trong các tuyến đường vận tải container sẽ ảnh hưởng đến việc phân phối các mặt hàng thiết yếu, từ thực phẩm đến nguyên liệu công nghiệp, tại khu vực Mỹ Latinh.
An ninh thực phẩm và chuỗi cung ứng phân bón
Một trong những hệ lụy sâu xa và nguy hiểm nhất của cuộc xung đột là tác động đến thị trường phân bón toàn cầu. Tổ hợp công nghiệp Point Lisas tại Trinidad và Tobago, nằm ngay đối diện bờ biển Venezuela, là một trung tâm sản xuất amoniac và phân đạm hàng đầu thế giới. Bất kỳ sự lan rộng nào của xung đột – thông qua các cuộc tấn công mạng hoặc tấn công bằng máy bay không người lái từ các lực lượng ủng hộ Maduro – đều có thể làm gián đoạn nguồn cung amoniac cho các thị trường lớn như Brazil, Mexico và chính Hoa Kỳ.
Sự gián đoạn này có thể dẫn đến một đợt tăng giá thực phẩm toàn cầu mới, đặc biệt là đối với các loại cây trồng thâm canh phân bón. Chỉ số giá phân bón vốn đã cao hơn 17% so với năm 2024, và sự bất ổn tại Venezuela có thể đẩy giá phân đạm (Urea) tăng thêm 30% trong ngắn hạn.
Bảng 4: Tác động đến chi phí logistics và chuỗi cung ứng khu vực Caribe (Dự kiến 2026)
Biến động thị trường tài chính và các loại tài sản trú ẩn
Trong ngắn hạn, thị trường tài chính toàn cầu đã chuyển sang chế độ “tránh rủi ro” (risk-off). Vàng và bạc, những tài sản trú ẩn truyền thống, đã chứng kiến mức tăng mạnh mẽ ngay sau tin tức về cuộc tấn công.
Vàng, bạc và tiền tệ
Giá vàng COMEX đã chạm các mức cao kỷ lục mới, với dự báo có thể sớm kiểm tra ngưỡng 4.380 USD/ounce. Bạc cũng được dự báo sẽ tăng lên vùng 75-78 USD/ounce do lo ngại về sự đứt gãy các tuyến đường vận chuyển khoáng sản quý. Sự bất ổn địa chính trị tại “sân sau” của Hoa Kỳ khiến giới đầu tư lo ngại về một cuộc xung đột kéo dài có thể kéo theo sự can thiệp của Nga và Trung Quốc, từ đó làm suy yếu niềm tin vào các tài sản rủi ro.
Đồng Yên Nhật (JPY) và Franc Thụy Sĩ cũng nhận được sự hỗ trợ từ dòng vốn trú ẩn. Ngược lại, đồng Bolivar của Venezuela tiếp tục sụp đổ với tỷ giá chợ đen chênh lệch tới 70% so với tỷ giá chính thức, đẩy quốc gia này vào bờ vực của một đợt siêu lạm phát mới lên tới gần 600% vào cuối năm 2025.
Thị trường chứng khoán và bong bóng công nghệ
Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ, đặc biệt là các chỉ số như S&P 500 và Nasdaq, đang ở trong tình trạng mong manh. “Chỉ số Warren Buffett” (tỷ lệ vốn hóa thị trường trên GDP) đã đạt mức 138%, báo hiệu tình trạng định giá quá cao. Một cú sốc địa chính trị như sự kiện Venezuela có thể là “giọt nước tràn ly” kích hoạt một đợt điều chỉnh sâu từ 20-30% nếu các nhà đầu tư nhận thấy lạm phát cao sẽ ngăn cản Fed cắt giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, các nhóm ngành như Quốc phòng, Năng lượng và Cơ sở hạ tầng có thể hưởng lợi từ sự gia tăng ngân sách quân sự và sự dịch chuyển nguồn lực để tái thiết Venezuela hậu Maduro.
Phản ứng địa chính trị và sự thay đổi trục quyền lực
Cuộc tấn công của Hoa Kỳ đã vấp phải sự lên án mạnh mẽ từ Nga, Trung Quốc và Iran. Moscow và Bắc Kinh coi hành động này là một sự vi phạm trắng trợn chủ quyền và là nỗ lực chiếm đoạt tài nguyên dầu mỏ của Venezuela.
Nga và Trung Quốc: Phản ứng và rủi ro trả đũa
Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của dầu thô Venezuela, tiêu thụ khoảng 76% lượng xuất khẩu của nước này thông qua các kênh phi chính thức. Việc Hoa Kỳ thắt chặt phong tỏa và trừng phạt các công ty Trung Quốc (như Corniola Ltd và Aries Global Investment Ltd) đang tạo ra căng thẳng thương mại mới giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Mặc dù đã đạt được một số thỏa thuận về thuế quan và fentanyl vào cuối năm 2025, nhưng cuộc khủng hoảng Venezuela có thể làm sụp đổ sự ổn định tạm thời này, dẫn đến các biện pháp trả đũa kinh tế từ phía Bắc Kinh, bao gồm việc hạn chế xuất khẩu khoáng sản quý.
Nga, với các khoản đầu tư lớn vào lĩnh vực dầu khí và các khoản nợ từ chính quyền Maduro, cũng đối mặt với thiệt hại tài chính đáng kể. Moscow đã cảnh báo rằng hành động của Hoa Kỳ sẽ thiết lập một tiền lệ nguy hiểm cho các khu vực khác và có thể dẫn đến sự gia tăng hiện diện quân sự của Nga tại các khu vực nhạy cảm để cân bằng lại áp lực từ Washington.
Sự phân cực tại Mỹ Latinh
Các quốc gia Mỹ Latinh đang chia rẽ sâu sắc về sự kiện này. Brazil dưới thời Tổng thống Lula da Silva và Colombia dưới thời Tổng thống Petro coi đây là “một đường ranh giới không thể chấp nhận được” và lo ngại về sự can thiệp quân sự của Hoa Kỳ vào lục địa sẽ trở thành một tiêu chuẩn mới. Ngược lại, các quốc gia như Argentina lại bày tỏ sự ủng hộ cho “sự tự do” của Venezuela.
Sự mất ổn định tại Venezuela có thể đẩy hàng triệu người di cư sang các nước láng giềng, gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo quy mô lớn và đặt gánh nặng lên ngân sách của các nước Nam Mỹ vốn đã mong manh. Colombia đã huy động lực lượng quân sự đến biên giới để chuẩn bị cho kịch bản dòng người tị nạn tràn vào.
Phân tích tác động theo ngành kinh tế cụ thể
Sự kiện bắt giữ Maduro tạo ra những tác động không đồng đều giữa các khu vực và lĩnh vực kinh tế khác nhau.
Ngành Dầu khí và Khai khoáng
* Tác động tích cực: Các công ty dầu khí Hoa Kỳ, đứng đầu là Chevron, có thể nhận được các giấy phép mở rộng quyền khai thác nếu chính phủ mới thân Washington được thiết lập. Tổng thống Trump đã công khai tuyên bố muốn Hoa Kỳ “tham gia mạnh mẽ” vào ngành dầu khí Venezuela để “lấy lại những gì đã mất”. Các công ty cung cấp dịch vụ dầu khí và kỹ thuật cũng sẽ thấy cơ hội lớn trong việc tái thiết các giếng dầu và nhà máy lọc dầu đã xuống cấp của PDVSA.
* Tác động tiêu cực: Các công ty khai khoáng và dầu khí của Nga và Trung Quốc đối mặt với nguy cơ bị quốc hữu hóa hoặc bị tước quyền khai thác tại các khu vực chiến lược như Vòng cung Khai thác Orinoco (đặc biệt là vàng, coltan và thorium).
Ngành Nông nghiệp và Thực phẩm
Nông nghiệp toàn cầu sẽ phải chịu chi phí đầu vào cao hơn do sự không ổn định của nguồn cung phân bón từ Caribe. Các quốc gia sản xuất nông nghiệp lớn như Brazil có thể đối mặt với biên lợi nhuận bị thu hẹp, từ đó đẩy giá các mặt hàng như đậu nành và ngô trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, nếu Hoa Kỳ nhanh chóng ổn định được khu vực, các thỏa thuận thương mại nông sản với Trung Quốc có thể bù đắp phần nào các thiệt hại logistics.
Ngành Hàng không và Du lịch
Không phận Venezuela đóng cửa và tình trạng khẩn cấp sẽ làm gián đoạn các chuyến bay thương mại giữa Bắc và Nam Mỹ. Các hãng hàng không phải điều chỉnh lộ trình, tăng chi phí nhiên liệu và thời gian bay, điều này sẽ làm giảm nhu cầu du lịch và giao thương trong khu vực trong ngắn hạn.
Các kịch bản phục hồi và dự báo dài hạn
Tương lai kinh tế của Venezuela và tác động lâu dài đến thế giới phụ thuộc vào việc “ngày hậu Maduro” sẽ được quản lý như thế nào.
Kịch bản 1: Chuyển giao dân chủ và tái thiết (Lạc quan)
Nếu phe đối lập, dẫn đầu bởi María Corina Machado và Edmundo González, thiết lập được một chính phủ hợp hiến với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế, các lệnh trừng phạt sẽ được gỡ bỏ nhanh chóng. Dòng vốn đầu tư nước ngoài khổng lồ sẽ đổ vào để hiện đại hóa ngành dầu khí, giúp sản lượng của Venezuela tăng vọt lên mức 2-3 triệu thùng/ngày trong 3-5 năm tới. Điều này sẽ giúp giảm giá dầu toàn cầu trong dài hạn và cung cấp một nguồn cung dầu thô nặng ổn định cho các nhà máy lọc dầu thế giới.
Kịch bản 2: Vô chính phủ và nội chiến (Bi quan)
Nếu quân đội Venezuela và các nhóm vũ trang (Colectivos) tiếp tục chiến đấu chống lại sự can thiệp của Hoa Kỳ, quốc gia này có thể rơi vào một cuộc nội chiến kéo dài. Sản lượng dầu sẽ sụp đổ hoàn toàn về mức dưới 400.000 thùng/ngày, và Venezuela sẽ trở thành một “quốc gia sụp đổ” (failed state) ngay tại trung tâm Mỹ Latinh. Kịch bản này sẽ tạo ra một cú sốc lạm phát thực phẩm và năng lượng kéo dài, đồng thời gây bất ổn chính trị cho toàn bộ khu vực.
Kịch bản 3: Sự can thiệp của các cường quốc đối lập (Căng thẳng địa chính trị)
Nếu Nga và Trung Quốc quyết định hỗ trợ một chính phủ lưu vong hoặc cung cấp vũ khí cho các lực lượng kháng chiến tại Venezuela, khu vực Caribe có thể trở thành một chiến trường của cuộc “Chiến tranh Lạnh mới”. Sự đối đầu này sẽ dẫn đến việc đóng cửa các tuyến đường hàng hải quan trọng, làm tê liệt thương mại quốc tế qua kênh đào Panama và gây ra một cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu nghiêm trọng hơn cả thời kỳ đại dịch.
Kết luận và khuyến nghị chiến lược
Sự kiện Hoa Kỳ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro ngày 3 tháng 1 năm 2026 là một bước ngoặt lịch sử với những hệ lụy kinh tế toàn cầu sâu sắc. Trong ngắn hạn, thế giới phải đối mặt với một giai đoạn bất định cực cao:
* Thị trường Năng lượng: Giá dầu diesel và dầu thô nặng sẽ tăng áp lực lạm phát chi phí đẩy. OPEC+ sẽ giữ vai trò then chốt trong việc cân bằng thị trường.
* Chuỗi cung ứng: Khu vực Caribe sẽ đối mặt với chi phí logistics cao và rủi ro đứt gãy cung ứng phân bón/thực phẩm.
* Thị trường Tài chính: Vàng và các tài sản trú ẩn sẽ tăng giá, trong khi thị trường chứng khoán đối mặt với rủi ro điều chỉnh do bóng ma lạm phát đình trệ và lãi suất cao.
* Địa chính trị: Mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và khối Nga-Trung sẽ rơi vào trạng thái đóng băng mới, làm phức tạp hóa các thỏa thuận thương mại toàn cầu.
Đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư, việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nguyên liệu, phòng vệ rủi ro tỷ giá và lãi suất, đồng thời theo dõi sát sao các biến động tại biên giới Venezuela-Colombia là những hành động cấp thiết để vượt qua cơn bão địa chính trị này. Venezuela có thể là một “bình minh mới” như đại diện Hoa Kỳ tuyên bố, nhưng hành trình đi tới bình minh đó sẽ đầy rẫy những biến động kinh tế và thách thức mà cả thế giới phải cùng gánh chịu.
Chú thích về mô hình hóa toán học các biến số kinh tế vĩ mô:
Để định lượng chính xác tác động của sự sụt giảm nguồn cung dầu Venezuela lên giá dầu thế giới, các nhà phân tích sử dụng hàm độ co giãn của cầu theo giá (\epsilon):
Tương đương mức tăng 10% ngay lập tức chỉ từ yếu tố cung. Kết hợp với mức bù rủi ro địa chính trị (\rho \approx 5-15\%), giá dầu có thể dễ dàng vượt ngưỡng 75-80 USD/thùng dù thị trường đang dư cung về mặt kỹ thuật.
Tác động đến lạm phát toàn cầu (\pi) có thể được biểu diễn qua phương trình truyền dẫn chi phí năng lượng:
Với việc năng lượng và thực phẩm đều chịu cú sốc từ Venezuela, trọng số w_2 và w_3 sẽ tăng áp lực lên lạm phát tổng thể, buộc các chính sách tiền tệ phải duy trì trạng thái thắt chặt lâu hơn dự kiến..