Hôm qua ngồi trà đá với ông anh trong Hoành Bồ, ngó lên mấy ngọn đồi trên kia, tự nhiên hai thằng lứa 8x 9x lại ngồi ôn chuyện ngày xưa.
Tôi bảo anh ấy: “Anh có nhớ hồi bé không? Ra đồng là thấy cò bay lả tả, mùa xuân én chao đầy ruộng. Hè đến thì anh em xắn quần lội bùn mò cua bắt ốc, xách cần ra mương câu cá. Lên rừng thì nghe chim cuốc kêu ra rả. Đêm xuống thì tắc kè kêu vang xóm, chả vậy mà mấy thanh niên rủ bạn gái đi chơi toàn nhại tiếng tắc kè làm ám hiệu… Giờ nhìn quanh, chả thấy còn cái gì!”
Ông anh chép miệng, chỉ tay lên đồi bảo: “Đấy, đồi ở đây giờ toàn keo với bạch đàn, cứ tầm 5-6 năm người ta lại vác máy đốn sạch bách. Đất thì trọc, rừng thì trống hếch trống hoác. Bảo sao quanh đây chẳng bói đâu ra con chim, con thú nào!”
Nói thật, dân mình hay nghĩ thú rừng mất tích là do thợ săn đặt bẫy, nhưng thực ra mấy cái rừng keo “mì ăn liền” này mới là nguyên nhân chính. Đồi keo nhìn từ xa thì xanh mướt đấy, nhưng chui vào trong mới thấy nó im phăng phắc. Bọn thú nó chê, chẳng buồn ở vì 3 cái tội lớn:
1. Đói: Động vật cần ăn quả rừng, hạt cây, bới sâu bọ dưới lá mục. Lá keo với bạch đàn rụng xuống làm đất chua, cỏ còn khó mọc nói gì cây ăn quả. Không có sâu bọ thì chim chóc, ếch nhái lấy gì nhét vào bụng?
2. Không có chỗ trốn: Rừng tự nhiên bụi rậm chằng chịt còn có chỗ làm tổ, lẩn trốn. Còn rừng keo bên dưới trống huếch trống hoác, con chồn hay con chim nào chui vào đấy ở thì khác gì tự nộp mạng cho kẻ thù.
3. Hở ra là bị “giải tỏa”: Đúng như lão bạn tôi nói, trồng cây kinh tế cứ 5 năm lại cạo trọc một lần để bán gỗ dăm. Chim thú vừa mò về đẻ được lứa con, chưa kịp ấm chỗ thì cả cái đồi bị đốn sạch. Bị “đuổi nhà” liên tục thế thì con nào sống cho nổi?
Trồng cây lấy tiền thì ai cũng phải làm thôi. Nhưng ngồi nhắc chuyện ngày xưa mới thấy tiếc, đồi phủ xanh lè bây giờ chưa chắc đã là ngọn đồi có sự sống!