Thái Lan là một quốc gia theo chế độ quân chủ lập hiến. Theo Hiến pháp năm 2017, Nhà vua là nguyên thủ quốc gia, Jomthap (Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang), người bảo hộ Phật giáo và các tôn giáo khác. Về mặt pháp lý, quyền lực của Nhà vua bị giới hạn: Ngài thực hiện quyền lập pháp qua Quốc hội, quyền hành pháp qua Nội các và quyền tư pháp qua Tòa án. Mọi dự luật đều cần được Nhà vua phê chuẩn mới có hiệu lực, và Ngài có quyền ân xá, bổ nhiệm người kế vị.
Tuy nhiên, trên thực tế, quyền lực của Nhà vua – đặc biệt dưới triều đại Vajiralongkorn (Rama X) từ năm 2016 – lớn hơn nhiều so với hình thức nghi lễ. Ngài đã củng cố quyền kiểm soát trực tiếp đối với một số đơn vị quân đội tinh nhuệ, chuyển tài sản của Cục Tài sản Hoàng gia (ước tính hàng chục tỷ USD) về quyền sở hữu cá nhân, và giảm bớt vai trò của Hội đồng Cơ mật. Hệ thống chính trị Thái Lan thường được mô tả là “dân chủ dưới sự giám hộ”, trong đó quân đội và các cơ quan tư pháp (như Tòa án Hiến pháp) đóng vai trò bảo vệ thể chế quân chủ. Luật lèse-majesté (Điều 112 Bộ luật Hình sự) nghiêm cấm bất kỳ hành vi xúc phạm Hoàng gia, với mức phạt tù từ 3 đến 15 năm, tạo ra rào cản lớn đối với việc thảo luận công khai về cải cách.
Nhà vua còn có ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc bổ nhiệm lãnh đạo quân đội và các quyết định chính trị quan trọng. Mặc dù không trực tiếp điều hành chính phủ hàng ngày, Ngài được xem là trụ cột tinh thần và trung tâm của mạng lưới quyền lực truyền thống. Quyền lực này không tuyệt đối như thời quân chủ chuyên chế trước năm 1932, nhưng vẫn vượt xa vai trò biểu tượng thông thường ở các nền quân chủ lập hiến phương Tây, khiến Nhà vua trở thành một trong những yếu tố then chốt định hình chính trị Thái Lan hiện đại.
